utworzone przez Redakcja ProWebinar.pl | 27/02/2021 | Blog, Forex
Każdy z doświadczonych traderów ma własne strategie Forex, które zwiększają jego szanse na zysk z inwestowania. Jeśli jesteś początkujących inwestorem, w tym artykule poznasz najpopularniejsze strategie gry na Forex. Pamiętaj jednak, że najważniejsza jest wiedza o inwestowaniu, którą nabędziesz na organizowanych przez nas kompleksowych szkoleniach z gry na Forex.
Dlaczego większość rachunków inwestorów detalicznych odnotowuje straty?
Strategie Forex, choć są przydatne, sprawdzą się wyłącznie wśród traderów, którzy opanowali podstawy handlu na Forex. Pamiętaj, że nawet najlepszy system Forex nie jest gwarancją zysku, ale narzędziem, które daje większe prawdopodobieństwo zarobku przy mniejszym ryzyku.
W tym artykule poznasz strategie, które według nas są proste w użyciu i jeśli znasz podstawy gry na instrumenty Forex, na pewno będą dla Ciebie zrozumiałe. Dwie z nich bazują na trendzie, trzecia wykorzystuje różnicę w oprocentowaniu dwóch walut pary walutowej. Czwarta służy bardziej doświadczonym inwestorom.
Najpierw poświęć jednak swój czas w szkolenia Forex, które przybliżą Ci rynek walutowy i jego zasady. W innym wypadku będziesz jednym z wielu inwestorów, którzy ponoszą straty.

Strategia Forex numer 1 – breakout, czyli wybicie.
Jeśli para walutowa popadła w konsolidację między strefą oporu i wsparcia, w końcu notowania pokonają górną lub dolną granicę, co jest sygnałem do zajęcia pozycji. Pamiętaj tylko, że nie każde tego typu wybicie oznacza trend wzrostowy lub spadkowy.
Najlepiej analizować sytuację na większym interwale czasowym. Jeśli wybicie pokonało poprzedni szczyt, istnieje większe prawdopodobieństwo długoterminowego trendu i odwrotnie – niższy dołek oznacza trend spadkowy. Przy krótszym interwale (np. M5) wybicie będzie oznaczać trend krótkoterminowy.
Jako że nie każde wybicie jest trendem, możesz otrzymać fałszywe sygnały. Dlatego musisz we właściwy sposób zabezpieczyć swój kapitał. Pomoże w tym stop loss na cenę danego instrumentu lub stop loss czasowy.
Strategia Forex numer 2 – przecięcie średnich kroczących.
Inna strategia szukająca trendów opiera się na SMA (ang. Simple Moving Average, średnia krocząca). To średnia, która pokazuje historyczną wartość z wybranych okresów (np. 25 okresów, 200 okresów).
Zmianę trendu mamy wówczas, kiedy średnia krótkoterminowa przetnie średnią długoterminową. Jeśli średnia krótkoterminowa znajduje się powyżej długoterminowej, oznacza to trend wzrostowy. Jeżeli jest odwrotnie (średnia krótkoterminowa poniżej długoterminowej), trend jest spadkowy.
Najlepiej, jeśli ta strategia jest stosowana jednocześnie z metodą breakout, co zwiększa pewność przewidywań. Pamiętaj jednak, że system oparty na tej strategii może wymagać sporego kapitału. To ważne, ponieważ w innym wypadku możesz zostać wyrzucony z transakcji, kiedy nastąpi niewielka korekta.
Strategia Forex numer 3 – carry trade
To długoterminowy system gry na Forex. Strategie carry trade polegają na tym, aby na platformie inwestycyjnej kupić wyżej oprocentowaną walutę bazową za niżej oprocentowaną walutę kwotowaną.
Za przykład może posłużyć pożyczenie dolara na tani procent, gdyż w USA panują obecnie zerowe stopy procentowe, po czym jego wymiana na wysoko oprocentowaną walutę. Jeśli nawet doliczymy do tego koszty transakcyjne i tak powinniśmy uzyskać zyski.
Oczywiście również handel tą metodą ma swoje minusy i nie możesz wykluczyć ryzyka utraty pieniędzy. Jeśli na przykład dolar zyska względem naszej nowej waluty, stracimy na wymianie walutowej. Będzie wręcz przeciwnie, kiedy dolar straci względem innej waluty. Dlatego ważne, aby na trading dobierać tutaj odpowiednie pary walutowe (np. JPY/CAD – jen japoński/dolar kanadyjski). Zwłaszcza że banki centralne stopy procentowe ustalają co kilka miesięcy. To strategia, którą możesz wdrożyć w sytuacji spokoju na rynku i niskiej zmienności stóp procentowych.
Strategia Forex numer 4 – skalpowanie.
Skalpowanie to zawieranie transakcji o małych zyskach. To metoda, która wymaga poświęceniu dla tradingu dużej ilości czasu. Dla początkujących może być zbyt wymagająca z uwagi na małą odporność na sytuacje stresowe. Poza tym musisz mieć konto u brokera, który działa w modelu No Dealing Desk, gdzie dochodzi do natychmiastowej realizacji zleceń.
Cztery powyższe strategie inwestycyjne to oczywiście tylko wybrane metody gry na rynku Forex. Jako trader możesz sobie pozwolić na różne metody handlu CFD (kontrakty różnic kursowych) i Forex, aczkolwiek w pierwszej kolejności musisz pozyskać wiedzę na temat samych strategii i transakcji rynku walutowego. Pamiętaj również, że każdą strategię możesz przetestować na rachunku demo. Zapoznasz się w ten sposób z rynkiem i jego instrumentami, jeszcze lepiej przygotowując się do handlu. Z kolei na naszym szkoleniu Forex poznasz wszystkie najważniejsze kwestie dotyczące gry na rynku walutowym. Bez tego gra wiąże się z ryzykiem szybkiej utraty środków pieniężnych, a musisz wziąć pod uwagę, że większość inwestorów detalicznych traci środki wskutek źle zajmowanych pozycji, nieumiejętnego korzystania z dźwigni finansowej itp.
utworzone przez Redakcja ProWebinar.pl | 12/02/2021 | Blog, Forex
Jeśli chcesz grać na rynku Forex, przede wszystkim musisz mieć odpowiednią wiedzę. To obowiązek, jeśli chcesz być skutecznym traderem rynku walutowego Forex. Podstawy tego rynku poznasz na naszym szkoleniu Forex dla początkujących, gdzie bardzo dokładnie poruszamy wszystkie najważniejsze kwestie. O części z nich przeczytasz w tym artykule.
Czym jest rynek walutowy? Forex dla początkujących
Rynek walut, na którym transakcje przeprowadzane są przez 5 dni w tygodniu 24 godziny na dobę – tak w skrócie możemy scharakteryzować brokera Forex. Podstawy gry na tym rynku dla wielu inwestorów mogą wydawać się mocno skomplikowane, zwłaszcza że dawniej był on dostępny wyłącznie dla banków i instytucji finansowych. Obecnie broker Forex jest dostępny dla każdego. Wystarczy, że masz konto brokerskie w domu maklerskim i dostęp do sieci. Wiedza jest jednak niezbędna. Bez niej większość rachunków inwestorów detalicznych odnotowuje straty.
Dziś jest to największy rynek finansowy na świecie o ogromnej płynności z obrotem rzędu 4 bilionów dolarów dziennie, na którym zawierasz transakcje w dowolnym momencie i po dowolnej cenie. Transakcję możesz zawrzeć w każdej chwili, bez potrzeby czekania na kupca.
EUR/USD i inne pary walut na rynku Forex
Skoro Forex to rynek walutowy, najważniejsze są pary walutowe i pozycje – LONG i SHORT. Na przykład:
· Jeśli zajmujesz pozycję LONG (kupujesz) na parę walutową EUR/USD, przewidujesz, że euro podrożeje i umocni się względem dolara. Zarabiasz, jeśli kurs euro wzrośnie.· Jeśli zajmujesz pozycję SHORT (sprzedajesz) na parę walutową EUR/USD, oczekujesz, że euro będzie tańsze i osłabi się w stosunku do dolara. Zarabiasz, jeśli kurs euro spada.
Oczywiście para EUR/USD to tylko przykład, aczkolwiek to najpopularniejsza para walut na rynku Forex (28% obrotu na rynku), wśród traderów nazywana potocznie „Fiber”. Inne popularne pary walutowe to m.in. USD/JYP (Ninja), GBP/USD (Cable), AUD/USD (Aussie), USD/CAD (Loonie), USD/CHF (Swissy).
Najważniejsze, że handel na Forex to nie tylko możliwość zarabiania na wzroście kursu walut, ale również ich spadku. W ten sposób możesz zarabiać niezależnie od trendu na rynkach finansowych – podczas hossy i bessy.
Rynek Forex – podstawy gry na rynku walutowym

Jeśli chcesz skutecznie grać na Forex, podstawy rynku muszą być Ci znane. Sama wiedza na temat walut nie wystarczy. Koniecznie musisz też poznać podstawowe terminy, z jakimi spotkasz się na Forex, tj.:
· Waluta bazowa i kwotowana – każda para walutowa składa się z waluty bazowej i kwotowanej. Na przykład w parze walutowej EUR/USD walutą bazową jest euro, walutą kwotowaną – USD.· Spread – para walutowa ma swój spread, a więc różnicę między ceną zakupu (BID) i sprzedaży (ASK). Im większa płynność danej waluty, tym spread jest niższy. Na przykład w przypadku pary EUR/USD to 10 „pipsów” (np. cena kupna – 1.1110, cena sprzedaży – 1.1120).· Lot – rynek Forex wprowadził jednostki handlu typu „lot” oraz „pips”. Podstawową jednostką transakcyjną na Forex jest 1 lot, który zawsze jest równy 100 000 jednostek waluty bazowej. Jeśli na przykład zajmiesz długą pozycję LONG o wartości 1 lota na parę EUR/USD, kupisz 100 000 euro za dolary. Oczywiście nie musi to być wartość jednego lota, ale też 0,1 lota (10 000 jednostek waluty bazowej) czy 0,01 lota (tzw. mikro lot, 1000 jednostek waluty bazowej, dostępny tylko u niektórych brokerów).· Pips – najmniejsza wartość, o jaką może zmienić się kurs waluty. Najczęściej to wartość znajdująca się na 4 miejscu po przecinku, chociaż są brokerzy, którzy udostępniają notowania z dokładnością do 5 miejsc po pfrzecinku.
Handel na rynku Forex. Podstawy transakcji z dźwignią finansową
Dodatkowo handel na Forex to także dźwignia finansowa, która pozwala zawierać transakcje nawet wówczas, kiedy masz małą ilość kapitału. Najpopularniejsza dźwignia na Forex to 1:1000, aczkolwiek możesz skorzystać z innej wartości dźwigni.
Jeśli zawierasz transakcje z dźwignią np. 1:100, oznacza to, że mając kapitał 1000 zł, możesz kontrolować pozycję walutową o wartości 100 000 zł (1000 × 100 = 100 000).
Jeśli przykładowo kurs zmieni się na Twoją korzyść o zaledwie 1% – zarobisz na tym 1000 zł (1% x 100 000 = 1000). Oczywiście dźwignia działa w dwie strony i jest bronią obusieczną. Jeżeli kierunek będzie inny niż oczekiwałeś, przy różnicy kursu o 1%, stracisz 1000 zł, czyli w tym przykładzie cały kapitał. Nierozważna gra, zwłaszcza przez początkujących inwestorów wiąże się więc z dużym ryzykiem szybkiej utraty środków pieniężnych z powodu dźwigni.
Spread, czyli zarobek brokera
Na koniec tego krótkiego poradnika, zawierającego najważniejsze kwestie gry na Forex, odnieśmy się jeszcze do samych brokerów. Brokerzy walutowi to pośrednicy, którzy zarabiają na danej transakcji. To spread, a więc różnica między kursem zakupu i sprzedaży.
W zależności od brokera spread jest stały lub zmienny. Jeśli jesteś początkującym graczem Forex, bezpieczniejszy jest stały spread. Dzięki temu wiesz, jaki koszt ponosisz od każdej transakcji. Niestety, stały i niski spread to rzadkość. Spread zmienny znany jest dopiero na kilka sekund przed publikacją danych na parach walutowych. Plus tego wariantu to niski spread na najbardziej płynnych parach.
Pamiętaj, że jeśli chcesz grać na Forex, podstawy gry poznasz na naszym szkoleniu. Zapisz się do naszego newslettera, zdobądź niezbędną wiedzę i właściwie przygotuj się do gry, korzystając ze szkoleń i rachunku demo. Forex daje duże możliwości. Jednak jako początkujący inwestor, zanim rozpoczniesz swoją przygodę z rynkiem, wcześniej musisz się do tego przygotować.
Analiza fundamentalna, podstawy Forex, stop loss, kontrakty CFD, rachunek inwestycyjny, wybór platformy inwestycyjnej, podstawy handlu, szczegóły zawierania transakcji i inwestowania na rynku, przedstawienie par walutowych, definicja dźwigni finansowej – prowadzimy szkolenia dla inwestorów indywidualnych instrumentów finansowych.
utworzone przez Redakcja ProWebinar.pl | 18/01/2021 | Blog, Forex
Rynek Forex cieszy się coraz większą popularnością W dobie żenująco niskich stóp procentowych i wysokiej inflacji, oszczędzanie przez lokaty czy konta oszczędnościowe jest niemożliwe. Stąd na popularności zyskują różne formy inwestycji: grunty, nieruchomości, metale szlachetne, giełda czy właśnie rynek walutowy Forex. Jak wygląda rynek Forex dla początkujących, jakie daje stopy zwrotu i skąd pozyskać niezbędną wiedzę?
Czym jest rynek walutowy Forex?
Rynek Forex dla początkujących inwestorów może wydać się aż nadto skomplikowany. W najprostszym tłumaczeniu należy go rozumieć jako giełdę dla handlu walutami, gdzie punktem startowym jest tzw. 1 lot – odpowiednik 100 000 jednostek waluty bazowej (np. 1 lot EURUSD = 100 000 euro; 0,1 lota dla EURUSD = 10 000 euro).
Oczywiście, zwłaszcza jako nowi gracze na rynku Forex wcale nie musimy posiadać tak wielkiego kapitału. Dzięki wykorzystaniu tzw. dźwigni możemy zainwestować tylko ułamek tej kwoty, aby otwierać pozycje na przykład na 100 000 euro.
Działa ona jednak jak miecz obusieczny. Jeśli nasze przewidywania się sprawdzą, nasze konto wzbogaci się o porządne pieniądze, w innym wypadku musimy liczyć się z pokaźną stratą.
Dlatego początkujący traderzy na rynku Forex powinni startować z mniejszymi pozycjami (mikroloty lub nanoloty). W ten sposób możemy uczyć się inwestowania na Forex przy niewielkim ryzyku.
Inwestowanie vs. trading
Początkujący traderzy często nie mogą zrozumieć, że najlepsi inwestorzy zarabiają na inwestycjach długoterminowych. Trzymają oni swoje pozycje przynajmniej przez długie tygodnie czy miesiące, a niekiedy nawet i lata.
Jednak początkujący traderzy Forex nie są gotowi na inwestycje długoterminowe. Niezbędne są do tego cierpliwość i elastyczność. W nagrodę inwestowanie jest mniej stresujące i bardziej dochodowe, zwłaszcza kiedy nie dysponujemy dużą ilością wolnego czasu, a przede wszystkim niezbędną wiedzą.
Rynek Forex dla początkujących inwestorów. Najpierw wiedza, później inwestycje!

Zyski, jakie osiągaj traderzy na Forex, są uzależnione od kilku czynników (m.in. przyjęta strategia, zachowania innych inwestorów, wydarzenia gospodarcze). Kluczowa jest jednak wiedza i właściwe podejście do inwestowania pod kątem psychologicznym, co pozwala uodpornić się na sytuacje stresowe.
Właściwa strategia pozwoli czerpać zyski nawet w sytuacji, kiedy część transakcji jest stratna. Wszystko dzięki dywersyfikacji portfela inwestora Forex.
Jednak kluczem do rentownych inwestycji jest wiedza. To lepsze niż korzystanie z płatnego oprogramowania Expert Advisor. Jeśli rynek jest w trendzie, z pewnością przyniesie on duże korzyści finansowe. Jeżeli jednak popadnie w konsolidację, rachunek inwestycyjny takiego tradera jest narażony na duże straty.
Stąd w dłuższej perspektywie znacznie więcej korzyści przynoszą szkolenia Forex dla początkujących, które wyjaśniają m.in.:
- definicję i zasady rządzące na rynku walutowym,
- analizę techniczną i fundamentalną,
- rodzaje instrumentów,
- cenę Bid i Ask.
Poza tym na szkoleniu poznamy najlepszych brokerów do gry na Forex, najskuteczniejsze strategie i dowiemy się, jak wielkie znaczenie dla sukcesu ma psychika.
Rynek Forex dla początkujących inwestorów. Podsumowanie
Jeśli chcemy grać na Forex, przede wszystkim musimy zainwestować w wiedzę. Forex dla początkujących inwestorów (traderów) potrafi być okrutny. Stąd postawą jest zrozumienie rynku walutowego i przynajmniej częściowe przewidywanie zachowań gospodarczych. Łatwiej o to podczas szkoleń Forex lub grze na wirtualne środki na koncie demo.
utworzone przez Redakcja ProWebinar.pl | 06/12/2020 | Blog
Kryzys finansowy z 2008 roku sprawił, że przez kolejnych kilka lat większość branż notowała znaczny spadek.
Świat finansów zaczął zmieniać się w sposób niewidziany do tej pory. Pierwszym szokiem był dodruku walut na masowa skalę przez Amerykański FED. W jego ślad poszły również inne banki centralne na całym świecie. Kolejnym precedensem było wprowadzenie ujemnych stóp procentowych, co było do tej pory czymś nie do pomyślenia, a nawet sprzeczne z logiką. A jednak zostało to zrobione…
Jednym z ciekawszych wydarzeń do jakich doszło w ostaniej dekadzie, zostało odnotowane 15 stycznia 2015 roku.
Dzień ten został nazwany Czarnym Czwartkiem. Jaki był jego przebieg i z czego wynikał?
Wikipedia napisała o czarnym czwartku:
Czarny czwartek (2015) – dzień 15 stycznia 2015 roku, w którym frank szwajcarski względem innych walut silnie się umocnił (od kilku do kilkudziesięciu procent)[1]. Nagła zmiana kursów wymiany została wywołana przez decyzję Szwajcarskiego Banku Narodowego, który ogłosił porzucenie polityki obrony minimalnego kursu wymiany euro na franka szwajcarskiego. Decyzja doprowadziła do paniki na rynkach co spowodowało z kolei nagłą zmianę kursów poszczególnych par walutowych.
Geneza problemu
W czasie kryzysu okazało się, że frank szwajcarski należy do grupy bezpiecznych aktywów, zwanych Safe Heven. Są to walory, które stanowią bezpieczną przystań dla inwestorów uciekających z innych instrumentów finansowych (np. akcje, nieruchomości czy towary). Ta praktyka, w naturalny sposób podniosła popyt na franka szwajcarskiego, co doprowadziło do jego umocnienia względem innych walut.
Silna waluta stanowi problem między innymi dla eksporterów, gdyż ich kontrahenci muszą uzbierać więcej rodzimej waluty, aby zapłacić za towary producentom szwajcarskim.
Aby zapobiec dalszemu umacnianiu się waluty, Szwajcarski Bank Narodowy postanowił utrzymać sztywne ramy wymiany franków na euro. To spowodowało, że kurs EUR/CHF był sztucznie utrzymywany na poziomie 1,2. W skrócie oznaczało to, że SNB będzie interweniował, jeśli za jedno euro zapłacić trzeba będzie mniej niż 1,2 franka. Przez następnych kilka lat, to działanie było podstawą założeń Szwajcarskiego Banku Narodowego…
Czarny czwartek

Czarny czwartek z 2015 roku, czyli jak frank wpływa na ekonomię Europy
Narastający popyt na szwajcarską walutę i nieustająca presja ze strony świata finansów, doprowadziła do zmiany polityki SNB. Na początku 2015 roku, a dokładnie 15 stycznia, postanowiono zaprzestać utrzymywania sztywnego powiązanie kursu franka do euro. Oznaczało to, że od teraz zmieniają się zasady ustalania kursów na całym świecie. Relacja tych walut jest bowiem istotnym wyznacznikiem sytuacji ekonomicznej w Unii Europejskiej i poza nią.
Reakcja rynkowa
Uwolnienie kursu franka doprowadziło do jego ogromnego umocnienia. W ciągu jednego dnia zyskał wobec innych walut od kilku do kilkudziesięciu procent. Kurs CHF/PLN na koniec 14 stycznia wynosił 3,54 PLN, a następnego dnia w szczytowym punkcie osiągnął 5,19 PLN.
Taki ruch Szwajcarskiego Banku Narodowego wywołał szerokie konsekwencje i reperkusje w świecie finansów.
Między innymi pojawiła się luka w płynności na poziomie 20%, na którą SNB nie zdążył się przygotować.
Konsekwencją były gigantyczne straty udziałowców rynków forex. Brokerzy zanotowali milionowe straty u swoich klientów.
Problemem stały się także kredyty hipoteczne brane w szwajcarskiej walucie. Nagle kwota do spłaty wzrosła bardzo znacząco.
Umocnienie
Z drugiej strony, znaleźli się również beneficjenci takiego obrotu sprawy. Ostatecznie zmiany kursu franka przyczyniły się do poprawy sytuacji eksportujących towary do Szwajcarii oraz tych, którzy zarabiając w Szwajcarii, mieszkali we Francji, Włoszech czy w Niemczech.
utworzone przez Redakcja ProWebinar.pl | 02/12/2020 | Blog
Metoda słoików T. Harva Ekera to jeden z najbardziej innowacyjnych i promowanych na całym świecie modeli oszczędzania.
Pomaga nawet tym ludziom, którzy jako usprawiedliwienie dla braku posiadanych oszczędności, podają deficyt wolnych środków. Amerykański biznesmen – T. Harv Eker, spec od tak zwanej inteligencji finansowej, wychodzi naprzeciw takim ograniczeniom w myśleniu.
Pokazuje, że proces oszczędzania po pierwsze jest łatwy, a po drugie, ma naprawdę mocne i długofalowe korzyści.
Metoda słoików drogą do bogactwa

Metoda słoików
Eker opracował metodę słoików, która zakłada dzielenie miesięcznych przychodów na określone grupy.
Trzymając się polskich realiów, za model doświadczalny przyjmijmy banknot o nominale 100 złotych. Słoiki w metodzie Ekera dzielimy następująco:
- Przyjemności 10%, czyli 10 PLN
- Oszczędności długoterminowe 10%, czyli 10 PLN
- Edukacja 10%, czyli 10 PLN
- Inwestycje 10%, czyli 10 PLN
- Dobroczynność 5%, czyli 5 PLN
- Opłaty stałe / Konieczności 55%, czyli 55 PLN
Słoik pierwszy
Dotyczy wszystkiego, co wiąże się z rozrywką. W tym przypadku, masz do dyspozycji 10 zł.
Słoik drugi
Chcesz odłożyć na nowy samochód, jakiś sprzęt RTV czy nowy komputer? Ten słoik sprzyja właśnie wydzielaniu pieniędzy w budżecie na taki cel i uczy cierpliwości.
Słoik trzeci
Edukacja to bardzo ważna potrzeba w ludzkim życiu. W ten słoik „wrzucamy” pulę na wszelkie książki, kursy, szkolenia. Wszystko co służy nabywaniu nowych i rozwijaniu już posiadanych umiejętności.
Słoik czwarty
Miejsce na inwestycje. Mamy dzisiaj do dyspozycji giełdę, forex, nieruchomości, lokaty, a także szereg innych rozwiązań, które pozwalają na inwestowanie nawet małego kapitału. Eker mówi o tym, by uczyć się inwestować małymi krokami.
Słoik piąty
Słoik szczególny. Pieniędzmi trzeba umieć się dzielić. Stąd właśnie, w modelu znalazł się słoik służący celom dobroczynnym. Oddajesz 5% swojej wypłaty na jakąś organizację charytatywną. Jeśli chcesz, pomóż w inny sposób. Idea polega na tym, by nauczyć się dzielić pieniędzmi. Jak przekonuje twórca metody, jest to świetny krok do przestawienia swojej mentalności na mindset ludzi bogatych.
Słoik szósty
Tutaj 55% Twojej wypłaty, idzie na wszystkie konieczne wydatki. Takie jak – żywność, rachunki, inne artykuły pierwszej potrzeby. Statystycznie te wydatki, zawsze pochłaniają największą część budżetu.
Metoda słoików jest świetnym punktem wyjścia do świadomego oszczędzania. Chodzi o to, by zaczynać od małych kwot i wyrabiać w sobie nowe nawyki. Dzięki temu, będzie możliwe poprawienie finansowej sytuacji w dłuższej perspektywie. Często ma też miejsce przewartościowanie, bo łatwiej uzmysłowić sobie, na jak błahe rzeczy, często „ucieka” nam część pieniędzy.